October 30, 2020

Boekrecensie: Dromen van Schalkwijk-Victor Schiferli

Dromen van Schalkwijk
Haarlem, begin jaren tachtig. Felix Swammerdam woont met zijn moeder en streng-religieuze stiefvader op een flat in Schalkwijk. Op school sluit hij vriendschap met David Bergman van de veelbelovende band New Dark Age. Muziek is voor hen het enige wat telt, daarbij koestert Felix een allesverslindende verliefdheid voor Charlotte – maar hij is niet de enige. Dromen van Schalkwijk is het verhaal van een zoektocht naar een eigen plek in de wereld, tegen de roesverwekkende achtergrond van alcohol, drugs en heel veel popmuziek.

De auteur
Victor Schiferli (Haarlem, 1967) debuteerde in 2000 als dichter met Aan een open raam, datzelfde jaar genomineerd voor de C. Budding Prijs. Hij trad op tijdens onder meer Crossing Border, Dichter aan Huis en Nacht van de Poëzie.

Hij was jarenlang redacteur bij uitgeverij De Bezige Bij, daarna criticus en journalist voor onder meer Hollands Diep en Vrij Nederland en Het Parool. Maakte deel uit van de redactie van het literaire tijdschrift Bunker Hill.

 Tegenwoordig is Schiferli actief bij het Nederlands Letterenfonds als beleidsmedewerker voor vertalingen van Nederlandse literatuur naar het buitenland.

Als muzikant speelde hij onder meer in de band Girlfriend Misery die in 1994 de cd On The Sofa uitbracht en veel optrad in het Nederlandse en Spaanse clubcircuit.

Recensie
Nadat ik op Facebook even met Victor Schiferli in gesprek raakte over een gezamenlijke schoolgenoot van vroeger, die tot mijn verbijstering al in de begin jaren negentig bleek te zijn overleden, verwees hij mij naar zijn verzameling foto’s uit de jaren tachtig, waarin mijn vroegere woonplek Schalkwijk én middelbare school centraal stonden. Sprakeloos bladerde ik door mijn verleden, zag schoolgenoten en vertrouwde plekjes van vroeger voorbij komen en mijn pubertijd trok als een film aan mij voorbij.

Hoewel ik, naar verhouding, niet lang in Schalkwijk woonde en het SSG slechts anderhalf jaar bezocht (mijn ouders hadden al snel door dat ik op die school de ‘bietenbrug’ op zou gaan en plaatste mij snel op een kleine school in IJmuiden), was het een periode die een belangrijke invloed heeft gehad op mijn leven. Ik leerde er roken en spijbelen. Ik werd er ‘New Wave’ en kreeg er foute vrienden. Ik werd er voor het eerst verliefd en kreeg er mijn eerste zoen. Ik vond het niet fijn op het SSG en ik haatte het om in Schalkwijk te wonen en dat was ook de reden dat ik Dromen van Schalkwijk nog niet eerder had gelezen. Wilde ik mijn verleden wel in de ogen kijken? Maar na het zien van de foto’s won mijn nieuwsgierigheid het van de twijfel en zo zat ik de dag erna met het boek op het terras van een strandtentje, gewapend met veel sigaretten en rode wijn. Ik las het in een middag uit.

De vraag is of ik, als voormalig Schalkwijkse, een objectieve recensie zou kunnen en mogen schrijven. Zouden mijn negatieve herinneringen mijn oordeel niet vertroebelen? Het antwoord is nee. Natuurlijk, het boek staat vol herkenningspunten en -plaatsen. Maar Victor Schiferli trok me mee in zíjn herinneringen en de mijne sluimerden slechts wat op de achtergrond. Het lezen van Dromen van Schalkwijk voelde een beetje alsof ik met een oud-schoolgenoot op een terrasje zat en herinneringen ophaalde. En dat voelde weer als een eer, omdat Victor en zijn klasgenoten destijds een paar klassen hoger zaten en op zijn zachts gezegd niet geïnteresseerd waren in mij als tweedeklasser. Wat keek ik destijds tegen ze op en hoe prettig was het om te lezen dat zij ook zo hun tegenslagen en onzekerheden hadden. Want Dromen van Schalkwijk is dan wel een roman en geen biografie, het kan niet anders dan dat Victor Schiferli zijn eigen leven als basis heeft genomen.

Dromen van Schalkwijk is prettig geschreven en leest makkelijk weg, maar heeft tevens een diepgang die soms een gevoel van beklemming en nog vaker van melancholie oproept. Voor de (oud-) bewoners van Schalkwijk en leerlingen van het SSG zal het boek een extra pluspunt hebben, omdat het simpelweg leuk is om alle herkenningspunten voorbij te zien komen. Sterker nog, iedere oudleerling zou het boek in de kast moeten hebben staan, want het is als het ware een plakboek over vroeger. Maar eigenlijk is Dromen van Schalkwijk een aanrader voor iedereen die in de jaren tachtig worstelde met de pubertijd. Conclusie: Dromen van Schalkwijk is een musthave voor elke ongeveertiger in het algemeen en voor diegenen uit Schalkwijk in het bijzonder!

Victor Schiferli/Dromen van Schalkwijk/160 pag./Arbeiderspers/ ISBN 978 90 295 7837 0

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *